Menu

Zjawiska lodowe na rzekach

Zjawiska lodowe
Formy zlodzenia rzeki pojawiające się w fazie zamarzania, trwałej pokrywy lodowej i spływu lodu. Określa się je wizualnie na podstawie wyglądu zewnętrznego. W fazie zamarzania występują: śryż, lepa, lód denny, lód brzegowy i częściowa pokrywa lodowa. Pierwszą fazę zlodzenia kończy trwała i nieruchoma pokrywa lodowa o gładkiej lub nierównej powierzchni, pokrywająca zwierciadło wody na całej szerokości rzeki. Pod stałą pokrywą mogą występować podbitki śryżowe. Trzecią fazę rozpoczyna kruszenie i spływ lodu a formami zlodzenia są tu kra i zator.
  

Śryż - lód o strukturze gąbczastej, tworzący się w całej masie przechłodzonej wody. Łącząc się wypływa na powierzchnię tworząc krążki śryżowe, a te z kolei mogą tworzyć pola śryżowe.

zjaw1.jpgzjaw2.jpg

Fot. Krążek lodowy                                                             Fot. Krążki lodowe i śryż na Wiśle
  

Lepa - [ang. - snow slush], czyli śnieg, który spadł na powierzchnię wody. Nie stopił się, bo woda miała już temperaturę bliską zera, lub była przechłodzona i miała wartość nieco niższą od 0 °C. Lepa wygląda jak namoczona w wodzie wata. Jest prawie przeźroczysta i widać ją tylko wtedy, gdy znajdziemy się bezpośrednio nad rzeką. Lepa po zamarznięciu zamienia się w biały lód i wtedy jest on już widoczny - łatwo go pomylić ze śryżem. Może także, przy bardzo gwałtownym oziębieniu się powietrza, zamienić się w lód śnieżny [ang. - snow ice]. 
  

Lód denny - gąbczasta masa tworząca się na występach dennych i roślinności wodnej. Po osiągnięciu dużych objętości wypływa na powierzchnię, gdzie łącząc się ze śryżem i lepą tworzy lód prądowy (w postaci krążków otoczonych białym wianuszkiem).
  

Lód brzegowy - oblodzenie rzeki w linii zwilżonej, rozwijające się od brzegów koryta ku środkowi.

zjaw3.jpg
   Fot. Lód brzegowy

Częściowa pokrywa lodowa - nierównomierna pokrywa lodowa, będąca następstwem rozwoju lodu brzegowego. Rozciąga się na całej szerokości rzeki lecz ma liczne miejsca niezamarznięte.
  

Kra - części popękanej pokrywy lodowej unoszone z prądem rzeki.
  

Zator - specyficzna forma zlodzenia rzeki. Tworzy się w przewężeniach koryta, na mieliznach i przy utrudnionym spływie (np. kra w górze rzeki i stała pokryw w dole), z nagromadzonego lodu prądowego (zator śryżowy) lub kry (zator lodowy).

zjaw4.jpg

Tabela. Wytrzymałość lodu na rzece w zależności od jego grubości (dane dla lodu czarnego)

  •  

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});