Menu

Armatura czerpalna

Podział baterii czerpalnych

Pod pojęciem „bateria”, należy ogólnie rozumieć armaturę, do której dopływa woda zimna i ciepła i która dzięki swojej konstrukcji umożliwia zmieszanie obu czynników przed poborem wody.  W zależności od sposobu tego zmieszania można wyróżnić baterie:
-         ze zmieszaniem ręcznym 
-         ze zmieszaniem przy użyciu termostatu
Obie powyższe kategorie można dalej podzielić na baterie:
-         dwuuchwytowe
-         jednouchwytowe
-         pneumatyczne (zwane też czasowymi)
-         elektroniczne (bezdotykowe)
W handlu dość często spotyka się również inny nieformalny podział, przeznaczony na potrzeby przeciętnego użytkownika, związany z jakością wykonania i wyglądem zewnętrznym, na:
-         baterie standardowe
-         baterie w stylu retro
-         baterie stylowe (luksusowe).
Ze względu na klasę szumów ( wskaźnik informujący o poziomie hałasu w decybelach zmierzonym w odległości 1 m od wylewki, jaki wytwarza bateria przy całkowitym otwarciu)  baterie dzieli się na:
                 -          I-szą klasę szumów, jeśli hałas ten nie przekracza 20 dB,
-         II-gą klasę szumów, jeśli hałas mieści się w przedziale 20-40 dB.
Pozostała armatura klasyfikowana jest jako pozaklasowa.
 
Charakterystyka baterii czerpalnych
 
1. Baterie ze zmieszaniem ręcznym
 
Baterie standardowe
             Tą wspólna nazwą zwykło się określać konstrukcje niskiej klasy, z głowicą odcinającą z zamknięciem grzybkowym. Baterie standardowe mają na ogół odlewane korpusy i wylewki z giętych mosiężnych rurek (Fot. 1). Zmieszanie wody odbywa się przy użyciu dwóch pokręteł o kącie obrotu  900°.
G02.jpgG02C.jpgglowic1.jpg
Fot. Głowice do baterii - po lewej do baterii standardowych do dwóch typów pokręteł,  po prawej - głowica ceramiczna.
 
            Obecnie pojęcie  „budowa standardowa”, traci powoli na znaczeniu. Oprócz głowic grzybkowych pojawiły się bowiem w sprzedaży głowice ceramiczne o kącie obrotu 90 lub 180° . Przy ich zastosowaniu wzrasta  szczelność i trwałość baterii, obniża się też hałas powodowany przepływającą wodą. Zamontowanie dodatkowo perlatora na wylewce czyni z całej konstrukcji zupełnie nową jakościowo armaturę.
 
Baterie retro 
            To określenie dla konstrukcji symbolizujących minioną epoką. Modele retro cechuje dość ciężki kształt, ale jednocześnie łatwość obsługi, ceniona szczególnie przez ludzi starszych, nie przyzwyczajonych do nowinek technicznych; znajdziemy tutaj np. opisane pokrętła, z wyróżnikiem wody zimnej i ciepłej.
510120520.jpg510430520.jpg
Fot. Baterie w stylu retro z wygodnymi pokrętłami  
 
Baterie stylowe
             Są konstrukcjami  reprezentującymi pewien styl architektoniczny, doskonale wkomponowującymi się w wystrój wnętrza, czasem  swoim wyglądem symbolizują upodobania użytkownika. Cechą wspólną jest wysoka jakość materiałów, korzystających nierzadko z mosiądzu szlachetnego i złota.
Baterie dwuuchwytowe
            Posiadają dwie głowice odcinające, osobną do wody zimnej i osobną do wody ciepłej. Głowice te mogą być umieszczone na wspólnym korpusie lub rozdzielnie. To ostatnie rozwiązanie stosowane jest dla armatur tzw. wielootworowych, montowanych na przyborach sanitarnych .
 Baterie jednouchwytowe
 
            Zmieszanie wody, a także regulacja przepływu odbywa się tutaj przy użyciu jednego uchwytu, połączonego z wewnętrzną głowicą ceramiczną. Sam uchwyt, zwany też potocznie hebel (z niem. dźwignia), może być wykonany w postaci odlewu, odkuwki,  fantazyjnego pręta lub modnego gadżetu. O klasie baterii jednouchwytowej nie decyduje jednak jej wygląd tylko funkcjonalność którą można ocenić między innymi po:
glowic2.jpgGT1.jpg
Fot. Głowice po lewej - w baterii jednouchwytowej, po prawej - termostatyczna.
-         zakresie ruchu hebla
-         możliwości ograniczania zużycia ciepłej wody.
Pierwszy parametr określa kąt obrotu uchwytu w kierunku wody zimnej i ciepłej. Najczęściej obrót ten jest symetryczny ( hebel wychyla się jednakowo w lewą i prawą stronę) i wynosi w zależności od modelu baterii od 80-126°. W praktyce, im większy kąt, tym większa strefa komfortu baterii, tzn. tym łatwiej wyregulować w niej temperaturę wody.
 Ograniczanie zużycia wody ciepłej ma znaczenie głównie w budynkach użyteczności publicznej, jak: hotele, pensjonaty, biura, gdzie koszty z tytułu przygotowania c.w.u. mogą istotnie wpływać na ogólny bilans wydatków. Rozwiązania jakie tutaj spotkamy mogą się znacznie od siebie różnić:
-         pierścień ograniczający, polega na blokadzie ruchu głowicy w kierunku ciepłej wody przy niepełnym jej otwarciu; użytkownik nie jest w stanie bardziej przekręcić uchwytu, tym samym w skrajnym położeniu pobiera wodę o niższej temp. (wada, to brak możliwości korzystania z gorącej wody),
-         głowica typu ECO , zatrzymuje hebel w położeniu około 38°C; w celu uzyskania wyższej temperatury konieczne jest wciśnięcie dodatkowego przycisku na korpusie 
-         głowica typu ECO plus, posiada dwie blokady: ruchu poziomego dla ograniczenia zużycia ciepłej wody i ruchu pionowego, dla ograniczenia strumienia wody. Blokada polega  tutaj na wyraźnym zwiększeniu oporu w ruchu głowicy w jej charakterystycznych punktach, tj. przy 38°C, przy ruchu poziomym i w pozycji 50% wypływu - przy ruchu pionowym. Pokonanie tych oporów pozwala na uzyskanie maksymalnych parametrów baterii. W odróżnieniu od głowicy ECO,  na korpusie nie znajdziemy żadnych przycisków.
 
W głowicach baterii jednouchwytowych centralnym elementem sterującym przepływem wody są dwie płytki ceramiczne, wykonane ze stopów tlenku aluminium. Płytki te, poruszając się po swojej powierzchni przymykają lub otwierają dopływ wody zimnej i ciepłej do głowicy. Szczelność, a tym samym trwałość takiego układu zależy w dużej mierze od jakości wody. Montowanie głowic ceramicznych w starych skorodowanych instalacjach może dość szybko zanieczyścić głowicę rozszczelniając połączenie płytek (pojawia się wtedy charakterystyczne kroplenie). Uszkodzonej głowicy nie da się jednocześnie naprawić, trzeba ją bezwzględnie wymienić na nową.
 

2. Baterie termostatyczne

 
            To osobna grupa baterii posiadająca w konstrukcji głowicy czujnik termiczny, regulujący stopniem zmieszania wody zimnej i ciepłej.  Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość poboru wody o stałej temperaturze i mniejsze zużycie wody w porównaniu do baterii standardowych. Oszczędność wody związana jest tutaj ze specyficznym reżimem pracy głowicy. W momencie otwarcia przepływu, w pozycji np. +38°C, w klasycznej baterii popłynie woda zimna i ciepła, tymczasem w baterii termostatycznej tylko ciepła woda, zimna zostanie całkowicie odcięta. Zmieszanie wody nastąpi dopiero po osiągnięciu przez czujnik zadanej temp. Pozwala to skrócić czas dopływu ciepłej wody, tym samym zmniejsza się jej zużycie.
            Starsze konstrukcje baterii termostatycznych posiadały czujniki termiczne oparte na elemencie bimetalicznym. Były one jednak mało precyzyjne i szybko zarastały osadami kamienia. We współczesnych termostatach dominują dwa inne rozwiązania:
-         regulatory woskowe
-         regulatory systemu SMA.
W regulatorach woskowych  stopień zmieszania wody zimnej i ciepłej sterowany jest elementem woskowym zamkniętym w zbiorniczku z miedzi. Zmiana długości regulatora powoduje otwieranie lub przymykanie dopływu  wody.
Regulatory SMA (Shape Memory Alloy), wykorzystują w swojej budowie specjalną sprężynkę z pamięcią termiczną wykonaną ze stopu niklowo-tytanowego.
 
            Baterie termostatyczne są bardzo wygodnym rozwiązaniem w instalacjach natryskowych z podgrzewaczem wody pojemnościowym, gdzie stały spadek temperatury wody w podgrzewaczu zmniejsza komfort kąpieli. Przy zastosowaniu baterii termostatycznej można nie tylko ustabilizować parametry kąpieli, ale także zwiększyć wydajność podgrzewacza ustawiając go na wyższą temperaturę, np. +80°C. 
 
            Ze względu na budowę, baterie termostatyczne można dalej dzielić na:
-         baterie dwuuchwytowe, w których jednym uchwytem ustawia się temperaturę wody a drugim wielkość przepływu,
-         baterie termostatyczne dźwigniowe, w których jeden uchwyt spełnia obie powyższe funkcje.
-         termostaty elektroniczne, w których zarówno temperatura jak i wielkość strumienia ustalana jest na panelu sterującym .
 
3. Baterie pneumatyczne
To rozwiązanie dla toalet publicznych, zapewniające z jednej strony wyższą higienę,  z drugiej – mniejsze, ograniczone czasowym działaniem  zużycie wody. Baterie pneumatyczne dzięki prostej, nie zawierającej ostrych elementów konstrukcji nadają się szczególnie do szkół, pływalni, ośrodków sportowych, czy toalet więziennych.  Zasada ich działania opiera się na wykorzystaniu słupa sprężonego powietrza powstającego po naciśnięciu baterii, do otwierania zaworu wypływowego. Po mechanicznym otwarciu, powietrze rozprężane jest powoli na zaworze rozprężnym, wskutek czego bateria ponownie, automatycznie zamyka przepływ wody.
oszcz2.jpg
Czas wypływu wody zależy od stopnia otwarcia kalibrowanej głowicy w zaworze rozprężnym i w zależności od konstrukcji, może być ustawiany w przedziale od 5-60s. Wymagane ciśnienie wody w instalacji winno wynosić minimum 1 bar, dla armatury umywalkowej i pisuarowej i około 2 bary dla armatury natryskowej.
Regulacja temperatury wody w baterii pneumatycznej może się odbywać ręcznie, pokrętłem umieszczonym na głowicy bądź wewnętrznym mieszaczem, lub automatycznie za pośrednictwem centralnego mieszacza w instalacji. Ogólnie zalecane jest to drugie rozwiązanie.  
 
4. Baterie elektroniczne
 
To najbardziej nowoczesna i jednocześnie całkowicie higieniczna grupa armatur czerpalnych, wykorzystująca w swoim działaniu podczerwień. Sercem baterii elektronicznej jest zawór elektromagnetyczny, włączony w jeden obwód z czujnikiem podczerwieni. Otwieranie jak i zamykanie się zaworu odbywa się w sposób całkowicie automatyczny, bezdotykowy i zachodzi w momencie pojawienia się lub usunięcia z obrębu działania czujnika obcego ciała (np. rąk). Czujniki podczerwieni  mają ograniczony zasięg, zwykle do 60-70 cm (w bateriach umywalkowych do 25-30 cm), wysyłany promień ma konstrukcję stożka . W celu uruchomienia baterii i utrzymywania jej w stanie wzbudzonym należy znajdować się przez cały czas w zasięgu działania czujnika.
oszcz3.jpg
Zmieszanie wody w bateriach elektronicznych może się odbywać ręcznie zewnętrznym lub wewnętrznym mieszaczem, bądź automatycznie za pośrednictwem  pilota na podczerwień . 
Baterie elektroniczne mogą być zasilane:
-         bateryjnie; bateriami litowymi o napięciu 6 lub 9V,
-         prądowo, poprzez zasilacze niskonapięciowe
Pierwsze rozwiązanie nie wymaga wykonania instalacji elektrycznej, sama bateria wystarcza na około 200.000 uruchomień, lub na dwa do trzech lat pracy. Zużytą baterię można bez problemu wymienić na nową. Informuje o tym na ogół tzw. wskaźnik wyczerpania baterii migający na 7-14 dni przed całkowitym jej zużyciem. Zastosowanie – to przede wszystkim szpitale, kliniki, toalety publiczne.
 
Baterie elektroniczne są czułe na zanieczyszczenia, wiele konstrukcji wyposażanych jest standardowo w filtry siatkowe montowane na przewodach dopływowych. W przypadku ich braku, należy dokupić osobno armaturę filtrującą lub (przy dużej ilości baterii w instalacji) zamontować filtr centralny.
 
5.Baterie specjalistyczne
 
To w praktyce wszystkie konstrukcje nie mieszczące się w powyższej klasyfikacji. Z ciekawszych rozwiązań można by tu wymienić:
-         multibaterie
-         baterie szpitalne
-         baterie dla zlewozmywaków profesjonalnych
Pierwszy rodzaj baterii należy do tzw. armatury wielofunkcyjnej pełniącej w instalacji kilka zadań jednocześnie.  Przykładem jest bateria wannowa KLUDI Mega-Mix  montowana w przelewie wanny i spełniająca (oprócz funkcji zwykłej baterii jednouchwytowej) rolę:
-    termostatu
-         przelewu
-         automatycznego korka odpływowego
Baterie szpitalne cechuje wysoka higieniczność, która może się objawiać zarówno w sposobie użytkowania baterii, jak i w konstrukcji poszczególnych jej elementów. Typowym przykładem tego typu armatury, są modele uruchamiane łokciem (tzw. baterie łokciowe) i pedałem. Do grupy baterii szpitalnych można też zaliczyć omawianą już powyżej armaturę pneumatyczną i elektroniczną.
 Z modeli niestandardowych warto wymienić armaturę do mycia basenów , zbudowaną z zaworu odcinającego kątowego i zaworu antypolucyjnego oraz słuchawki z dźwignią. Konstrukcje powyższe posiadają standardowo zawory zwrotne i nieprzezroczyste węże zapobiegające rozwojowi glonów.
Ostatni typ baterii przeznaczony jest dla kuchni zbiorowego żywienia i ma za zadanie ułatwić mycie i konserwację naczyń. W modelu na  zastosowano wylewkę do poboru wody i myjkę ciśnieniową na elastycznym wysięgniku, z ręcznym zaworem stopowym.  Przy użyciu takiej armatury mycie nawet bardzo dużych zbiorników nie stanowi problemu.
 
Montaż baterii
 
            Ze względu na sposób zamocowania, baterie czerpalne można podzielić na:
-         stojące (zwane też czasami sztorcowymi); montowane bezpośrednio na przyborach sanitarnych,
-         wolnostojące, montowane do podłogi
-         ścienne.
Ten ostatni typ baterii można dalej dzielić na baterie:
-         natynkowe, montowane na ścianie
-         podtynkowe,  montowane w ścianie.
 
Baterie stojące
 
            Stanowią obecnie największą grupę baterii czerpalnych. Mogą być montowane zarówno w gotowych otworach przyborów sanitarnych jak i w otworach wyciętych przez instalatora. W zależności od ilości otworów baterie stojące można podzielić na:
-         jednootworowe
-         dwuotworowe (obecnie rzadko spotykane, wymagają użycia specjalnych elementów montażowych do przykręcenia śrubunków baterii – tzw. „koników”)
-         trzyotworowe, z osobnym otworem montażowym dla wylewki i głowic czerpalnych wody zimnej i ciepłej
-         wielootworowe, rozwiązanie stosowane dla baterii wannowych z wyciąganą wylewką . W zależności od rodzaju baterii i sposobu rozwiązania przełącznika wanna natrysk ilość otworów może się tutaj wahać od 3-5. Montaż tego typu baterii odbywa się zwykle na specjalnym stelażu, zabudowywanym później glazurą.
 
Baterie wolnostojące
 
            To nietypowe rozwiązanie armatury czerpalnej. Stosowane jest dla przyborów wolnostojących (np. wanien na tygrysich nogach) montowanych na środku łazienki.  Baterie wolnostojące zbudowane są z metalowego niklowanego pręta wewnątrz którego poprowadzony jest przewód wody zimnej i ciepłej. Zmieszanie odbywa się przy użyciu typowych głowic ceramicznych.
 
Baterie natynkowe
 
            Czasem błędnie zwane wiszącymi, montowane są nad przyborem sanitarnym, z reguły w jego osi. Rozstaw przyłączy ustalany jest w tym przypadku przy użyciu nypli mimośrodowych (tzw. „krzywek”), które zostają następnie zasłonięte rozetami maskującymi.
 
 
Baterie podtynkowe
 
            W odróżnieniu do modeli natynkowych, mają korpusy skryte w ścianie w puszkach montażowych , na zewnątrz   widoczna jest tylko ozdobna rozeta z głowicą sterującą.
Baterie podtynkowe przeznaczone są głównie dla instalacji natryskowych i wannowych, pozwalając  na niekonwencjonalne rozwiązania . Korpus baterii pełni tutaj rolę jednostki centralnej odcinającej wodę i ewentualnie dokonującej regulacji termostatycznej. Wylewki umieszczone są zawsze rozdzielnie, przy czym istnieje możliwość zasilania co najmniej kilku osobnych wylewek, np. natrysku górnego nieruchomego, ręcznego zamocowanego na pręcie montażowym i natrysków bocznych (masażu bocznego) w wersji pojedynczej lub podwójnej. W zależności od zastosowanej głowicy (lub głowic), bateria może pełnić funkcję:
-         podtynkowego zaworu odcinającego,
-         zaworu odcinającego z przełącznikiem (np. wanna- natrysk)
-         termostatu podtynkowego
-         termostatu podtynkowego z zaworem odcinającym
           
Instalacja baterii podtynkowej wymaga ściany o dość dużej grubości (min. 12 cm), lub stelażu podtynkowego do zabudowy płytą GK. Podejście wodociągowe może być wykonane w dowolnej technologii.
 
            Korpusy podtynkowe mogą mieć w zależności od producenta różne budowy. Jeśli planujemy w przyszłości zamianę  np. baterii podtynkowej odcinającej na wersję termostatyczną, kupmy model uniwersalny do którego będą pasować wszystkie rozwiązania głowic.
 

Produkcja baterii czerpalnych (na podstawie firmy ORAS)

 
  Produkcja baterii jest skomplikowanym procesem, który wymaga dużej dokładności. Zachowanie wysokich standardów produkcji zapewnia bezproblemowe użytkowanie gotowego produktu. Najważniejsze etapy produkcji to wykonanie mosiężnej kopii, rdzenia piaskowego, szlifowanie odlewu oraz końcowy montaż.

Najpopularniejsze są baterie jednouchwytowe wykonane z mosiądzu i pokryte chromem. Właśnie na tym przykładzie można najłatwiej prześledzić proces produkcji - od mosiężnej kropli po trwałe urządzenie. Baterie tego typu składają się z kilku elementów, m.in. z uchwytu i perlatora. Jedną z głównych części każdego urządzenia stanowi korpus. Jest on wykonany z mosiądzu (stopu miedzi i niklu z niewielką domieszką ołowiu i cynku). Aby wykonać korpus, potrzebne są odpowiednie formy do odlewu. Ważny jest jednak nie tylko estetyczny kształt zewnętrzny, ale także wnętrze baterii. Do animowania przestrzeni wewnątrz baterii służą rdzenie piaskowe, które tworzy masa powstała z połączenia piasku kwarcowego z termoutwardzalną żywicą. Gotowa masa jest pod ciśnieniem wstrzeliwana w formy i nagrzewana w piecu o temperaturze 220-230oC - w ten sposób powstaje twardy, gotowy do odlewu rdzeń.      

 www.muratorplus.pl
Kształt części zewnętrznej baterii jest nadawany w formie wykonanej z brązu berylowego (kokili). Do kokili z rdzeniem piaskowym jest wtłaczany płynny, gorący mosiądz - odbywa się to w piecu o temperaturze 1100-1150oC. Po wychłodzeniu odlew jest poddawany obróbce (m.in. usuwa się niepotrzebne naddatki). Specjalna maszyna usuwa także resztki piasku z korpusu baterii (czyli rdzenia, który wypalił się podczas odlewania).
Korpusy bez rdzenia i po odcięciu zbytecznych mosiężnych elementów trafiają do obróbki - specjalne maszyny przy użyciu różnych narzędzi rozpoczynają frezowanie, toczenie, gwintowanie i wiercenie otworów.
Po tym etapie produkcji korpus jest chropowaty i surowy. Przed nałożeniem warstwy metali należy wygładzić jego powierzchnię; dwukrotne szlifowanie korpusu jest kolejnym etapem produkcji. Pierwszy raz korpus szlifowany jest "na ostro" - grubszą taśmą zdzierana jest chropowata powierzchnia. Podczas drugiego szlifowania - "na gładko" - delikatniejsza taśma wygładza korpus. Po takim przygotowaniu może on trafić do polerowania. W przypadku baterii, które mają być podłączane na miedziane rurki, dodatkowym etapem produkcji jest przylutowanie tych rurek. W tym celu korpus jest nagrzewany; wąski pierścień srebra stapia się i łączy baterię na stałe z rurkami miedzianymi.

 
Korpus jest polerowany tarczami polerskimi z impregnowanego płótna i pasty polerskiej. Miejsca, których nie wypolerowała maszyna, są polerowane ręcznie. Każda wypolerowana bateria jest umieszczana osobno na metalowej półce lub wkładana do materiałowego woreczka. Korpusy na tym etapie produkcji nie mogą się stykać, ponieważ mogą się porysować.
Tak przygotowane elementy baterii pokrywa się powłoką galwaniczną - najpierw korpus baterii jest przygotowywany pod pokrycie, a następnie pokrywany dwiema cienkimi warstwami - niklu i chromu. Nałożony nikiel ma grubość od 5 do 8 mikrometrów i żółtawy odcień. Ostateczną, dekoracyjną powłokę korpusu stanowi warstwa chromu z wybłyszczaczem (ma ona grubość od 0,3 do 0,5 mikrometra). Pokryte baterie suszą się na metalowych półkach - hakach, a następnie trafiają do montażu.
Do gotowego korpusu dokręcane są kolejne części - nakrętki, uchwyt, moduł sterujący, perlator i inne dodatki. Zmontowana bateria przechodzi próbę ciśnieniową - jej wytrzymałość i szczelność jest sprawdzana pod ciśnieniem 16 atmosfer (zgodnie z wymogami ISO 9001:2000). Na sprawdzonej, dobrej baterii wypalany jest znak firmowy i rok produkcji, np. Oras 2004.
W ten sposób produkowane są baterie w oleśnieńskiej fabryce firmy Oras. Najwięcej produkuje się baterii typu Oras Saga. Baterie są eksportowane do Europy Zachodniej i Skandynawii, trafiają także na rynek Polski. 

 
 

           

 

           

 

 

               

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});