Menu

Armatura regulacyjna

Zaliczamy do niej
- zawory zwrotne
- mieszacze termostatyczne
- rozdzielacze
- regulatory ciśnienia

Zawory zwrotne

Zapewniają jednokierunkowy przepływ wody w instalacji, pełniąc rolę podobną do bramki w układzie logicznym. Zastosowanie:

- za pompą, hydroforem po stronie tłocznej w celu zapobieżenia cofania się wody 

- na dopływie wody do budynku w celu ochrony wodociągu przed wtórnym zanieczyszczeniem (tzw. zawory antyskażeniowe)

- przed urządzeniami  dla wymuszenia kierunku przepływu wody

Zawory zwrotne ze względu na budowę i zasadę działania możemy podzielić na:

- grzybkowe - z zamknięciem w postaci gumowego lub mosiężnego grzybka przylegającego szczelnie do gniazda

- klapowe - z jedną lub kilkoma klapami zamocowanymi luźno na zawiasie lub ze sprężyną zwrotną

- kulowe z tworzywową lub metalowa kulą zamykającą gniazdo.

Zawory zwrotne mogą mieć figurę prostą lub kątową, korpus wykonany z żeliwa ciągliwego, mosiądzu lub staliwa. Z uwagi na sposób montażu mogą się dalej dzielić na gwintowe, kołnierzowe, lutowane i spawane. Osobna grupę stanowią zawory zwrotne miedzykołnierzowe mocowane pomiędzy dwoma flanszami kołnierzy. Rozwiązanie takie pozwala zaoszczędzić przestrzeń (zob. ostatni rys w tabeli).

zawor15.jpg Zawór zwrotny w śrubunku wodomierzowym
zawor16.jpg Zawór zwrotny z filtrem siatkowym
zawor17.jpg Zawory zwrotne grzybkowe o figurze prostej. Strzałka na korpusie pokazuje kierunek przepływu.
zawor18.jpgZawory zwrotne Typowy zawór zwrotny mosiężny z membraną z tworzywa sztucznego i sprężyna powrotną
zawor21.jpg

zawor22.jpg

Zawór zwrotny kołnierzowy grzybkowy
Zawór kulowy Zawór zwrotny kulowy kołnierzowy
Zawory klapowe Zawór zwrotny klapowy kołnierzowy, z klapą na wahaczu
zawor25.jpg Zawór zwrotny motylkowy międzykołnierzowy, posiada dwudzielna klapę z miedzi otwierającą się jak skrzydła motyla. Może pracować w wysokich temperaturach dlatego nadaje sie też do systemów grzewczych. 

 Mieszacze termostatyczne

W instalacji c.w.u. mieszacz ma za zadanie zapewnić optymalną temperaturę ciepłej wody w punkcie czerpalnym.

Budowa mieszaczy

   Typowy mieszacz termostatyczny jest armaturą trzydrogową,   dwa króćce przyłączeniowe służą do doprowadzenia wody ciepłej i zimnej, a trzeci -  do odprowadzenia wody zmieszanej. Większość mieszaczy wymaga doprowadzenia wody ciepłej z lewej strony a wody zimnej z prawej, tak,  jak  w przypadku baterii czerpalnej. Z uwagi na najczęściej symetryczne wykonanie mieszaczy podejścia   są opisane (np. C – cold   woda zimna, H – hot   woda gorąca) lub posiadają barwne oznaczenia , czerwony – woda gorąca, niebieski – woda zimna. Króciec wody zmieszanej może nie mieć opisu albo posiadać napis „mix”. Oznakowanie takie jest bardzo ważne i należy go bezwzględnie przestrzegać ,  odwrotne podpięcie  mieszacza  spowoduje jego nieprawidłowe działanie.  Wewnątrz mieszacza znajduje się  głowica termostatyczna wyposażoną w czujnik  termiczny połączony z tłokiem zaworowym. Ruch tłoka wywołany rozszerzaniem i kurczeniem się czujnika termostatycznego steruje stopniem otwarcia dopływu wody zimnej i ciepłej. Zasada działania mieszacza jest następująca: po otwarciu punktu czerpalnego mieszacz w pierwszej kolejności otwiera dopływ tylko wody gorącej, następuje szybki wzrost temperatury wody na wypływie, jednocześnie do minimum zostaje ograniczona ilość wody potrzebna do uzyskania zadanej temperatury. Po osiągnięciu wartości zadanej na pokrętle, czujnik przesuwa tłok w kierunku wody zimnej otwierając jej dopływ i następuje zmieszanie obu strumieni. Przy dalszym poborze wody czujnik w sposób ciągły bada temperaturę wody zmniejszając lub zwiększając stopień zmieszania. Różnica pomiędzy wartością zadaną a temperaturą wody na wypływie sięga w zależności od jakości mieszacza od 1-3 stopni i  jest odczuwalna jako chwilowe ocieplenie lub ochłodzenie się wody.

Rodzaje czujników termostatycznych

Woskowy – wosk pszczeli, tani i trwały ale o dużej zwłoce czasowej, czujnik w kształcie tłoka sterującego stopniem otwarcia dopływu wody zimnej i ciepłej do komory zmieszania

Cieczowy – specjalna ciecz rozszerzalna polieutektyczna (wieloskładnikowa), bardzo duży współczynnik rozszerzalności, szybka reakcja na zmiany temperatury, czujnik w postaci termoskopu sterującego suwakiem w komorze zmieszania  

Bimetaliczny – zwykle spiralny, odkształcenie spirali steruje stopniem otwarcia pierścienia regulacyjnego obracając go w komorze zmieszania

Elektroniczny- czujnik mierzy temperaturę na wylocie i podaje ją do modułu sterującego, który za pomocą siłownika zmniejsza lub zwiększa stopień zmieszania, zasilanie prądowe, zastosowanie w dużych instalacjach

                Wysokiej klasy mieszacze reagują nie tylko na temperaturę wody zmieszanej ale także dopasowują stopień zmieszania wody do zmian temperatury zachodzących na dopływie wody ciepłej i zimnej, mogą też zmieniać stopień zmieszania w odpowiedzi na zmianę ciśnienia wody (np. przy większej ilości użytkowników). Wyposażenie dodatkowe mieszaczy mogą  stanowić:
- zawory zwrotne na dopływie wody zimnej i ciepłej
- filtry wody
- manometry kontrolne
- zabezpieczenie przeciwoparzeniowe, mieszacz odcina dopływ wody gorącej przy braku dopływu wody zimnej

 miesza01.jpg

Rys. Budowa mieszacza termostatycznego

Podział mieszaczy
Z punktu widzenia zasady montażu mieszacze można podzielić np. na armaturę:
- natynkową
- podtynkową, mocowaną w specjalnej puszce przyłączeniowej (na ścianie widoczne jest tylko pokrętło termostatu)
a z uwagi na rodzaj przyłączy, na mieszacze:
- z przyłączami gwintowymi, z gwintem wewnętrznym , zewnętrznym lub śrubunkami
- z przyłączami zaciskowymi
- z przyłączami lutowanymi
- z przyłączami kołnierzowymi (mieszacze przemysłowe do dużych instalacji)
                Ze względu na przeznaczenie i sposób wykonania mieszacze można dzielić dalej na:
- mieszacze do pojedynczych punktów czerpalnych o wydajności do 30l/min przy ciśnieniu zasilania 3bar
- mieszacze kolektywne do kilku punktów czerpalnych, o wydajności od 30-100 l/min.
- mieszacze do bojlerów
- mieszacze zblokowane (stacje zmieszania wody) o wydajności  powyżej 100l/min.
                A z uwagi na regulację i zasadę działania na mieszacze:
- mechaniczne sterowane ręcznie (pojedyncze, podwójne)
- elektroniczne
Charakterystyka mieszaczy
1. Mieszacze do bojlerów
Przeznaczone są do mieszania wody zimnej i gorącej uzyskanej z podgrzewacza pojemnościowego, dzięki regulowanym rozstawom przyłączy mogą być montowane bezpośrednio pod bojlerem. Zakres regulacji tego typu konstrukcji dostosowany jest do typowych wymagań użytkowników i waha się od 30-60C. Pozwala to na utrzymywanie stałej, wysokiej temperatury w podgrzewaczu chroniącej instalację przed rozwojem bakterii. Mieszacz zwiększa wydajność podgrzewacza (wysoka temperatura w zbiorniku umożliwia uzyskanie dużych ilości wody zmieszanej), pozwala też na bezpieczną i komfortową kąpiel. Wybrane konstrukcje mogą posiadać dodatkowe wyposażenie w postaci magnetyzera chroniącego podgrzewacz przed zarastaniem kamieniem.
miesza02.jpgmiesza03.jpg
2. Mieszacz do umywalek mechaniczne

Problem zapewnienia bezpiecznej temperatury wody w umywalkach występuje przede wszystkim w instalacjach z zasobnikiem ciepła, szpitalach, przedszkolach. Mieszacze podumywalkowe mają zwykle małe kompaktowe konstrukcje i z powodzeniem mieszczą się pod przyborem sanitarnym. W zależności od budowy i wymaganej przepustowości mogą być stosowane do pojedynczych przyborów lub jako mieszacze kolektywne, do kilku punktów czerpalnych. Sposób montażu może być natynkowy, bezpośrednio na przewodach rurowych lub na zaworze kątowym pod umywalką lub podtynkowy za ozdobną rozeta maskującą. Mieszacze umywalkowe podtynkowe wykonywane są zwykle jako gotowe baterie ścienne z wylewką i czujnikiem podczerwieni i zaliczane są do armatury bezdotykowej. Po jednorazowym ustaleniu temperatury wypływu mieszacz uruchamia się na ruch w pobliżu czujnika. Czas wzbudzenia ustalany jest w zależności od konstrukcji na 1,5-7,5s. Zastosowanie to przede wszystkim szpitale, sale operacyjne. Mieszacze do umywalek mają standardowo blokadę antyoparzeniową, w wybranych konstrukcjach możemy też spotkać blokadę termostatu zapewniającą zablokowanie ruchu głowicy w określonym, bezpiecznym pod kątem temperatury położeniu.

miesza04.jpgmiesza05.jpg
Fot. Mieszacze do umywalek. Po lewej mechaniczny, po prawej w wersji elektronicznej


3. Mieszacze do natrysków mechaniczne

Mają różnorodne konstrukcje i wykonanie. Mieszacze podtynkowe posiadają specjalną puszkę montażową skryta pod tynkiem, w której mieści się korpus mieszacza i głowica termostatyczna. Na ścianie widoczne jest tylko pokrętło termostatu. Dostęp do mieszacza umożliwia maskująca rozeta. Konstrukcje natynkowe w wykonaniu zwykłym mocowane są bezpośrednio na rurach doprowadzających wodę i wymagają ukrycia za ścianką osłonową z drzwiczkami rewizyjnymi lub montażu w osobnym pomieszczeniu technicznym. Dopływ wody ciepłej do mieszacza jest z lewej strony a zimnej z prawej lub od dołu. Wyposażenie dodatkowe stanowią zawory zwrotne klapowe i filtry zanieczyszczeń. Droższe modele mogą posiadać też opcjonalnie manometry kontrolne i termometry wody zmieszanej dla szybkiej kontroli prawidłowości działania termostatu. W wykonaniu specjalnym mieszacz natynkowy posiada przyłącza kątowe i mocowany jest jak tradycyjna bateria natynkowa z użyciem nypli mimośrodowych (krzywek). W grupie tej wyróżnić można mieszacze do pojedynczych natrysków, jak i mieszacze centralne do kilku natrysków. Mieszacze do natrysków pojedynczych posiadają na odpływie wody zmieszanej gwint zewnętrzny do przykręcenia słuchawki natrysku i stanowią doskonałe rozwiązanie dla domowych instalacji ciepłej wody z podgrzewaczem pojemnościowym lub zasilanych z zasobnika ciepła. Mieszacze centralne wyposażone są w dodatkowy element w postaci chromowanej rurki odprowadzający wodę zmieszaną do instalacji podtynkowej.

miesza06.jpg

miesza07.jpg

4. Mieszacze elektroniczne do dużych instalacji

W dużych instalacjach c.w.u. podstawowym problemem jest optymalne utrzymanie temperatury ciepłej wody przy zmiennym ciśnieniu i poborze jak też zapewnienie pełnej ochrony przed legionellą. Mieszacze elektroniczne wyposażone są w specjalny sterownik zawiadujący programem dezynfekcji instalacji z bakterii . Możliwe jest przy tym zaprogramowanie różnych parametrów dezynfekcji (temperatury, czasu trwania, pory dezynfekcji). Mieszacze elektroniczne zasilane są prądowo prądem sinusoidalnym 230V i posiadają zabezpieczenie elektryczne IP54.

5. Mieszacze podwójne

Firma Leonard dla układów o dużych wahaniach zużycia wody np. zakłady hydroterapii, natryski zbiorowe oferuje mieszacze podwójne serii HIGH-LOW wyposażone w dwie jednostki sterujące dla małych i dużych przepływów. W dolnych zakresach przepływu pracuje tylko mały zawór mieszający, po przekroczeniu określonej wartości przepływu włącza się duży mieszacz. Pozwala to na bardzo precyzyjną regulację temperatury w szerokim zakresie przepływów.


 

 

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});